دیسک و صفحه کلاچ

دیسک و صفحه کلاچ، ارتباط موتور و گیربکس را وصل و قطع می‌کند. سایش آن تدریجی است، پس راننده معمولاً دیر متوجه می‌شود.

دیسک و صفحه کلاچ

مجموعه‌ی کلاچ ارتباط موتور و گیربکس را قطع و وصل می‌کند تا بتوان دنده عوض کرد و خودرو را از حالت سکون حرکت داد.

سه جزء اصلی دارد:

• صفحه کلاچ (دیسک اصطکاکی) — قطعه‌ی مصرفی که می‌ساید
• دیسک کلاچ (فشارنده) — صفحه را به فلایویل فشار می‌دهد
• بلبرینگ کلاچ — فشار پدال را به دیسک منتقل می‌کند

نشانه‌های خرابی

• بالا آمدن نقطه‌ی درگیری پدال — کلاچ خیلی بالا می‌گیرد
• لیز خوردن کلاچ — دور موتور بالا می‌رود ولی سرعت متناسب زیاد نمی‌شود، مخصوصاً در سربالایی و دنده‌ی سنگین
• بوی سوختگی پس از سربالایی یا ترافیک
• لرزش هنگام درگیر شدن
• صدای غیژ یا زوزه با فشار پدال — معمولاً از بلبرینگ
• سخت جا رفتن دنده
• سنگینی غیرعادی پدال

آزمایش لیز خوردن

خودرو را در دنده‌ی بالا (مثلاً چهار) و سرعت کم قرار دهید و ناگهان گاز بدهید. اگر دور موتور سریع بالا رفت ولی سرعت به همان نسبت زیاد نشد، کلاچ لیز می‌خورد.

عمر و عوامل کاهنده

عمر کلاچ بیشتر از هر قطعه‌ی دیگری به سبک رانندگی بستگی دارد:

• نگه‌داشتن پا روی پدال کلاچ حین رانندگی — بسیار مخرب
• نگه‌داشتن خودرو در سربالایی با کلاچ به‌جای ترمز
• راه‌اندازی با دور بالا و رها کردن ناگهانی
• ترافیک سنگین شهری
• بارکشی و یدک‌کشی

پیش از سفارش

۱. مدل، حجم موتور و نوع گیربکس ۲. قطر صفحه و تعداد دندانه‌ی هزارخار ۳. کیت کامل یا تکی؟ کیت شامل صفحه، دیسک و بلبرینگ است ۴. آیا فلایویل دومرحله‌ای (دوتکه) است؟ بعضی خودروها فلایویل دوتکه دارند که بررسی و گاهی تعویضش لازم است ۵. کد قطعه

چرا کیت کامل؟

هر سه قطعه هم‌زمان کار کرده‌اند و هم‌عمرند. مهم‌تر اینکه بخش اصلی هزینه، دستمزد پیاده کردن گیربکس است. تعویض فقط صفحه و باقی گذاشتن بلبرینگ فرسوده یعنی احتمال زیاد پرداخت دوباره‌ی همان دستمزد سنگین در آینده‌ی نزدیک.

همزمان چه چیزی؟

• فلایویل — سطحش باید صاف باشد؛ در صورت خط افتادن، تراش یا تعویض لازم است
• کاسه‌نمد میل‌لنگ و ورودی گیربکس — دسترسی فقط در همین حالت ممکن است
• سیلندر و شلنگ کلاچ در سیستم‌های هیدرولیکی
• روغن گیربکس

اصل یا طرح؟

• ترکیب مواد اصطکاکی صفحه که عمر و مقاومت در برابر حرارت را تعیین می‌کند
• نیروی فنر دیسک فشارنده — کم بودنش یعنی لیز خوردن، زیاد بودنش یعنی پدال سنگین
• کیفیت بلبرینگ
• بالانس مجموعه

با توجه به دستمزد سنگین، این جای صرفه‌جویی نیست.

سؤالات پرتکرار

کلاچم لیز می‌خورد؛ حتماً باید عوض شود؟ بله. لیز خوردن یعنی مواد اصطکاکی تمام شده و ادامه‌اش به فلایویل آسیب می‌زند.

فقط صفحه را عوض کنم؟ توصیه نمی‌شود. دستمزد یکسان است.

فلایویل هم باید عوض شود؟ بستگی به وضعیت سطحش دارد. حتماً بررسی شود.

چقدر عمر می‌کند؟ عدد ثابتی ندارد؛ سبک رانندگی تعیین‌کننده است.

چرا پدال کلاچم سنگین شده؟ ممکن است از دیسک فشارنده، سیستم هیدرولیک یا کابل باشد.

ارسال

سنگین — تهران با پیک موتوری، شهرستان با تیپاکس.

نشانه‌های خرابی

• بالا آمدن نقطه‌ی درگیری پدال کلاچ
• بالا رفتن دور موتور بدون افزایش سرعت، به‌ویژه در سربالایی
• بوی سوختگی پس از رانندگی شهری
• لرزش هنگام رها کردن کلاچ
• صدا هنگام فشردن پدال

پیش از سفارش بدانید

• کیت کلاچ برای هر گیربکس جداست؛ حجم موتور یکسان کافی نیست
• تعویض تکی دیسک بدون صفحه، عمر مجموعه را کوتاه می‌کند
• خودروهای اتوماتیک و دوکلاچه کلاچ متفاوتی دارند و قطعه‌ی خودروی دستی روی آن‌ها نمی‌نشیند

نکته‌ی نصب

چون گیربکس باید پایین بیاید، دیسک و صفحه و بلبرینگ با هم عوض می‌شوند — دوباره باز کردن برای یک قطعه، هزینه‌ی دستمزد را دو برابر می‌کند. فلایویل هم باید بازرسی شود.

چه زمانی باید عوض شود؟

بیش از هر چیز به عادت راننده بستگی دارد؛ نگه داشتن پا روی کلاچ و حرکت با کلاچ نیم‌گرفته، عمرش را نصف می‌کند.

همراه این قطعه چه چیزی عوض می‌شود؟

بلبرینگ کلاچ، و در صورت لزوم فلایویل و سیلندر کلاچ.