تسمه دینام (تسمه دور موتور) نیروی میل‌لنگ را به قطعات جانبی منتقل می‌کند. در بیشتر خودروهای امروزی یک تسمه‌ی بلند و شیاردار همه‌ی این قطعات را با هم می‌چرخاند:

دینام (تولید برق)
کمپرسور کولر
پمپ هیدرولیک فرمان
در بعضی موتورها واتر پمپ

به همین دلیل به آن «تسمه‌ی چندشیار» یا «سرپانتین» هم می‌گویند.

چرا پاره شدنش مهم است؟

اگر تسمه دینام پاره شود، همه‌ی این قطعات یکجا از کار می‌افتند:

برق تولید نمی‌شود و خودرو با باتری چند دقیقه بیشتر کار نمی‌کند
کولر قطع می‌شود
فرمان سنگین می‌شود
اگر واتر پمپ با همین تسمه بچرخد، موتور به‌سرعت جوش می‌آورد

پاره شدن تسمه در وسط جاده یعنی توقف کامل.

نشانه‌های فرسودگی

صدای جیغ یا سوت هنگام استارت، در هوای مرطوب یا هنگام روشن کردن کولر — شایع‌ترین نشانه
ترک‌های عرضی روی سطح شیاردار — با بازرسی چشمی دیده می‌شود
ریش‌ریش شدن یا کنده شدن لبه‌ها
براق و لیز شدن سطح که باعث لغزش می‌شود
کم شدن ارتفاع شیارها
روشن شدن چراغ باتری به‌خاطر لغزش تسمه روی پولی دینام
صدای غیژ هنگام فرمان دادن

بازرسی ساده

تسمه را با چراغ‌قوه ببینید و به دنبال ترک بگردید. چند ترک ریز عرضی طبیعی است، ولی ترک‌های عمیق، ترک‌های موازی نزدیک به هم، یا کنده شدن قطعات لاستیک یعنی وقت تعویض.

همچنین کشش تسمه را بررسی کنید: با فشار انگشت وسط طولانی‌ترین بازه، تسمه نباید بیش از حد شل باشد.

چه چیزی باعث خرابی زودرس می‌شود؟

کشش نادرست — خیلی شل باعث لغزش و سایش، خیلی سفت باعث فشار بر بلبرینگ دینام و واتر پمپ
نشتی روغن یا ضدیخ روی تسمه — هر دو لاستیک را می‌پوسانند
هم‌راستا نبودن پولی‌ها
خرابی بلبرینگ هرزگرد یا تنشنر

پیش از سفارش

۱. مدل و حجم موتور ۲. آیا خودرو کولر دارد؟ مسیر تسمه در خودروی با و بدون کولر متفاوت است و طول تسمه فرق می‌کند ۳. تعداد شیار و طول تسمه ۴. کد قطعه

همزمان چه چیزی؟

تنشنر (تسمه‌سفت‌کن) — بلبرینگ دارد و هم‌عمر تسمه است. تنشنر خراب تسمه‌ی نو را هم زود از بین می‌برد
هرزگردها
پولی هرزگرد دینام در خودروهایی که پولی یک‌طرفه دارند
بررسی نشتی روغن روی مسیر تسمه

اصل یا طرح؟

جنس و آرایش الیاف تقویتی
مقاومت در برابر حرارت و روغن
دقت ابعاد شیارها — شیار نادقیق باعث لغزش و صدا می‌شود
دوام در برابر خستگی — تسمه بی‌کیفیت زود ترک می‌خورد

تسمه قطعه‌ی ارزانی است که پاره شدنش می‌تواند خودرو را متوقف کند یا موتور را جوش بیاورد.

نصب

مسیر تسمه باید دقیقاً مطابق نقشه باشد. پیش از باز کردن، از مسیر تسمه عکس بگیرید — بستن اشتباه بسیار رایج است
تنشنر با ابزار مخصوص آزاد می‌شود
پس از نصب، موتور را روشن کنید و از نشستن درست تسمه روی همه‌ی پولی‌ها مطمئن شوید

سؤالات پرتکرار

تسمه‌ام جیغ می‌کشد؛ باید عوض شود؟ جیغ معمولاً از لغزش است — یا تسمه فرسوده شده یا کشش کم است یا روغن رویش ریخته. بررسی لازم است.

تسمه دینام با تسمه تایم فرق دارد؟ کاملاً. تسمه تایم داخل پوشش و مربوط به زمان‌بندی سوپاپ‌هاست؛ تسمه دینام بیرونی و برای قطعات جانبی.

اگر پاره شود چه می‌شود؟ برق قطع، کولر و فرمان از کار می‌افتند و اگر واتر پمپ با آن بچرخد، موتور جوش می‌آورد.

تنشنر را هم باید عوض کنم؟ اگر صدا می‌دهد یا لقی دارد، بله. در کارکردهای بالا معمولاً همزمان توصیه می‌شود.

خودم می‌توانم عوض کنم؟ در بعضی خودروها ساده است، ولی نیاز به ابزار آزادکننده‌ی تنشنر دارد. حتماً از مسیر تسمه عکس بگیرید.

ارسال

سبک — تهران با پیک موتوری، شهرستان با تیپاکس یا پست.

نشانه‌های خرابی

صدای جیغ هنگام استارت یا روشن کردن کولر
ترک عرضی یا کنده شدن دنده‌های تسمه
روشن شدن چراغ باتری
ضعیف شدن فرمان هیدرولیک

پیش از سفارش بدانید

طول و تعداد شیار تسمه باید دقیق باشد؛ تسمه‌ی شبیه با یک شیار اختلاف، جا نمی‌افتد
خودروهای با کولر و بدون کولر طول تسمه‌ی متفاوتی دارند

نکته‌ی نصب

هرزگرد و تسمه‌سفت‌کن را هم‌زمان بررسی کنید؛ تسمه‌ی نو روی هرزگرد خراب، دوباره جیغ می‌کشد.

چه زمانی باید عوض شود؟

معمولاً هر ۶۰ تا ۹۰ هزار کیلومتر بازرسی و در صورت ترک تعویض می‌شود.

همراه این قطعه چه چیزی عوض می‌شود؟

هرزگرد و تسمه‌سفت‌کن.