دیسک ترمز صفحه‌ی فلزی متصل به چرخ است که لنت روی آن فشار می‌آورد. کار اصلی دیسک علاوه بر ایجاد سطح اصطکاک، دفع حرارت است. در یک ترمز شدید، دمای دیسک می‌تواند به چند صد درجه برسد و توانایی خنک شدن سریع، تعیین‌کننده‌ی پایداری ترمز است.

دیسک‌ها دو نوع‌اند: توپر و خنک‌شونده (ونتیله) که بین دو صفحه‌اش کانال هوا دارد. دیسک جلو معمولاً از نوع ونتیله است.

نشانه‌های خرابی

لرزش پدال ترمز — مشخص‌ترین نشانه‌ی تاب برداشتن دیسک. لرزش معمولاً در ترمز از سرعت بالا بیشتر است
لرزش فرمان هنگام ترمز
شیار و خط‌های عمیق روی سطح دیسک که با دست هم حس می‌شوند
لبه‌ی برجسته در حاشیه‌ی دیسک — نشانه‌ی سایش سطح
صدای خش‌خش مداوم
زنگ‌زدگی عمیق و پوسته‌شدن در خودروهایی که مدت طولانی متوقف مانده‌اند
کاهش قدرت ترمز با وجود لنت سالم

علت تاب برداشتن دیسک

گرمای شدید و خنک شدن ناگهانی — مثلاً ترمز شدید و سپس عبور از آب
سفت کردن نامتوازن پیچ‌های چرخ یا با گشتاور اشتباه
رانندگی طولانی با لنت تمام‌شده
گیر کردن پیستون کالیپر که باعث تماس دائمی لنت با دیسک می‌شود

ضخامت مجاز

هر دیسک یک حداقل ضخامت مجاز دارد که معمولاً روی خود دیسک حک شده است. دیسک نازک‌تر از این حد:

گرما را خوب دفع نمی‌کند
در ترمز شدید احتمال تاب برداشتن و حتی ترک خوردنش بالا می‌رود

اندازه‌گیری ضخامت با میکرومتر انجام می‌شود و بخشی از بازرسی ترمز است.

تراش بدهم یا تعویض؟

تراش لایه‌ی نازکی از سطح دیسک را برمی‌دارد تا صاف شود. شرایطش:

ضخامت باقی‌مانده پس از تراش باید بالاتر از حداقل مجاز بماند
شیارها نباید خیلی عمیق باشند
تاب نباید شدید باشد

اگر این شرایط برقرار نباشد، تعویض تنها گزینه است. نکته‌ی عملی: با توجه به هزینه‌ی تراش و اینکه دیسک تراش‌خورده عمر کمتری دارد، در بسیاری موارد تعویض منطقی‌تر است.

پیش از سفارش

۱. جلو یا عقب. ۲. قطر دیسک. تیپ‌های مختلف یک خودرو ممکن است دیسک‌های متفاوتی داشته باشند ۳. تعداد سوراخ پیچ و فاصله‌شان ۴. توپر یا ونتیله ۵. کد قطعه

همزمان چه چیزی؟

لنت ترمز — تعویض دیسک بدون تعویض لنت کار درستی نیست. لنت کهنه با شکل سطح دیسک قدیمی جفت شده و روی دیسک نو درست نمی‌نشیند
کالیپر و پیستون
روغن ترمز

اصل یا طرح؟

ترکیب و کیفیت چدن که مقاومت در برابر ترک حرارتی را تعیین می‌کند
دقت بالانس و صافی سطح — دیسک بی‌کیفیت ممکن است از همان ابتدا لرزش بدهد
طراحی کانال‌های خنک‌کاری در دیسک‌های ونتیله
پوشش ضدزنگ روی سطوح غیرتماسی

دیسک بی‌کیفیت ممکن است در چند ماه تاب بردارد و لرزش برگردد.

نکات نصب

همیشه جفتی روی یک محور
پوشش محافظ روغنی روی دیسک نو باید کاملاً پاک شود — این چربی اگر بماند، عملکرد ترمز را در روزهای اول به‌شدت کم می‌کند
سطح تماس توپی باید از زنگ تمیز شود، وگرنه دیسک کج می‌نشیند و از همان اول لرزش می‌دهد
پیچ‌های چرخ باید ضربدری و با گشتاور صحیح بسته شوند

آب‌بندی: در چند صد کیلومتر اول از ترمزهای شدید پرهیز کنید.

سؤالات پرتکرار

لرزش هنگام ترمز حتماً از دیسک است؟ معمولاً بله، ولی لقی بلبرینگ چرخ و مشکل تعلیق هم می‌توانند مشابه باشند.

دیسک را تراش بدهم یا عوض کنم؟ اگر ضخامت پس از تراش بالاتر از حد مجاز بماند، تراش شدنی است. در غیر این صورت تعویض.

با دیسک، لنت هم باید عوض شود؟ بله، توصیه‌ی جدی است.

فقط یک دیسک را عوض کنم؟ خیر، جفتی روی یک محور.

دیسک نو چرب است؛ باید پاک شود؟ بله، حتماً. آن پوشش ضدزنگ حمل است و باید کاملاً پاک شود.

دیسکم زنگ زده؛ خراب است؟ زنگ سطحی بعد از چند ترمز پاک می‌شود. زنگ عمیق و پوسته‌شده نیاز به بررسی دارد.

ارسال

سنگین — تهران با پیک موتوری، شهرستان با تیپاکس.

نشانه‌های خرابی

لرزش فرمان هنگام ترمز در سرعت بالا
صدای سایش فلزی
شیار و لبه‌ی برجسته روی سطح دیسک
بلندتر شدن فاصله‌ی توقف

پیش از سفارش بدانید

قطر و ضخامت دیسک بین تیپ‌های یک خودرو فرق می‌کند
دیسک خنک‌شونده و توپُر جای هم نمی‌نشینند
تراش دادن دیسک نازک، آن را زیر حداقل ضخامت می‌برد و خطرناک است

نکته‌ی نصب

همیشه جفت محور عوض می‌شود. دیسک نو باید از چربی محافظ تمیز شود و همراهش لنت نو گذاشته شود؛ لنت کارکرده روی دیسک نو، هر دو را خراب می‌کند.

چه زمانی باید عوض شود؟

معمولاً هر دو تا سه دوره‌ی تعویض لنت. ترمزهای پیاپی و داغ، دیسک را موج‌دار می‌کند.

همراه این قطعه چه چیزی عوض می‌شود؟

لنت ترمز جلو و در صورت لزوم حسگر سایش.