سیبک مفصل کروی است که طبق را به سگدست متصل می‌کند. ساختارش شبیه مفصل ران انسان است: یک گلوله داخل کاسه، که اجازه می‌دهد چرخ هم بچرخد (برای فرمان) و هم بالا و پایین برود (برای تعلیق).

سیبک با گریس روان‌کاری می‌شود و یک گردگیر لاستیکی آن را از گرد و آب محافظت می‌کند. پارگی این گردگیر، آغاز پایان عمر سیبک است.

⚠ چرا سیبک قطعه‌ی حساسی است؟

سیبک یکی از معدود قطعاتی است که خرابی کاملش می‌تواند فاجعه‌بار باشد. اگر سیبک از جا در برود:

چرخ از کنترل خارج می‌شود و به داخل یا بیرون می‌خوابد
خودرو در همان لحظه کنترل‌ناپذیر می‌شود
در سرعت بالا، این یعنی تصادف

خوشبختانه سیبک معمولاً پیش از خرابی کامل هشدار می‌دهد — به شرطی که آن هشدار جدی گرفته شود.

نشانه‌های خرابی

صدای تق یا ضربه‌ی خشک هنگام عبور از دست‌انداز، مخصوصاً با سرعت کم
صدای غیژ هنگام پیچیدن یا فرمان دادن در جای ثابت
لرزش فرمان
بی‌ثباتی فرمان و حس اینکه خودرو مستقیم نمی‌ماند
سایش نامنظم لاستیک
پارگی گردگیر و بیرون‌زدن گریس — نشانه‌ی چشمی مهم
لقی هنگام تکان دادن چرخ در جهت افقی با خودروی بالا رفته

گردگیر پاره را جدی بگیرید

گردگیر پاره یعنی گریس بیرون می‌ریزد و گرد و آب وارد مفصل می‌شود. از آن لحظه، سایش شروع می‌شود و سیبکی که می‌توانست سال‌ها کار کند، در چند ماه لق می‌شود.

اگر در بازرسی دوره‌ای گردگیر پاره دیده شد، حتی اگر هنوز لقی نداشته باشد، تعویض به‌موقع ارزان‌تر از انتظار است.

پیش از سفارش

۱. جلو یا عقب، چپ یا راست ۲. بالا یا پایین در خودروهایی که هر دو دارند ۳. آیا سیبک جدا از طبق قابل تعویض است؟ در بسیاری از خودروهای امروزی سیبک روی طبق پرس شده و باید کل طبق تعویض شود ۴. کد قطعه

همزمان چه چیزی بررسی شود؟

طبق و بوش‌هایش
سیبک فرمان — قطعه‌ی متفاوتی است ولی همان‌قدر مهم
میل موج‌گیر
گردگیر پلوس
تنظیم زوایای چرخ — بعد از تعویض سیبک الزامی است

اصل یا طرح؟

سیبک از آن قطعاتی است که کیفیتش مستقیماً به ایمنی مربوط است:

سختی و دقت ساخت گلوله و کاسه که عمر مفصل را تعیین می‌کند
کیفیت گردگیر — گردگیر بی‌کیفیت زود ترک می‌خورد و همان چرخه‌ی خرابی شروع می‌شود
نوع و مقدار گریس
استحکام فلز — شکستن سیبک، بدترین حالت ممکن است

نصب

جدا کردن سیبک نیاز به ابزار مخصوص (جداکننده‌ی سیبک) دارد. استفاده از چکش برای جدا کردن، هم به سگدست آسیب می‌زند هم خطرناک است.

نکات مهم:

مهره‌ی سیبک باید با گشتاور مشخص بسته شود
خار یا اشپیل قفل‌کننده حتماً نصب شود
پس از نصب، تنظیم زوایای چرخ انجام شود

سؤالات پرتکرار

صدای تق جلوبندی حتماً از سیبک است؟ نه. طبق، بوش، میل موج‌گیر و کمک فنر هم صدا می‌دهند. عیب‌یابی روی رمپ لازم است.

سیبک لق چقدر خطرناک است؟ جدی است. لقی به‌مرور بیشتر می‌شود و در نهایت می‌تواند به جدا شدن منجر شود. تعویض را عقب نیندازید.

فقط گردگیر پاره شده؛ می‌شود همان را عوض کرد؟ اگر هنوز گرد وارد نشده و لقی نیست، در بعضی موارد شدنی است — ولی اگر گریس خشک شده، سیبک باید عوض شود.

سیبک را جدا می‌شود عوض کرد یا کل طبق؟ بستگی به خودرو دارد. در بسیاری از مدل‌های امروزی سیبک روی طبق پرس شده.

جفتی عوض کنم؟ اجباری نیست، ولی طرف دیگر معمولاً هم‌سن است.

بعد از تعویض تنظیم فرمان لازم است؟ بله، الزامی.

ارسال

سبک — تهران با پیک موتوری، شهرستان با تیپاکس یا پست.

نشانه‌های خرابی

صدای تق‌تق روی دست‌انداز و سرعت‌گیر
لرزش یا لقی فرمان
سایش لبه‌ی لاستیک
پاره شدن گردگیر و بیرون زدن گریس

پیش از سفارش بدانید

سیبک بالا و پایین قطعات جدایی‌اند
بعضی خودروها سیبک را با طبق یکپارچه دارند و جدا فروخته نمی‌شود
سیبک چپ و راست در بعضی مدل‌ها آینه‌ای است

نکته‌ی نصب

سیبک باید با جداکننده‌ی مخصوص باز شود؛ ضربه‌ی چکش، توپی و گردگیر را خراب می‌کند. پس از تعویض، تنظیم فرمان لازم است.

چه زمانی باید عوض شود؟

سیبک قطعه‌ی مصرفی است و معمولاً هر ۶۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر بررسی می‌شود. پاره شدن گردگیر، عمرش را به‌شدت کوتاه می‌کند.

همراه این قطعه چه چیزی عوض می‌شود؟

بوش طبق، میل موج‌گیر و گردگیر معمولاً هم‌زمان بررسی می‌شوند.